default avatar Hoşgeldin, Ziyaretçi: Aşağıdaki form ve bağlantıları kullanarak sitemize giriş/kayıt işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.
 Şifremi Unuttum?  Yardım  Üye Ol Tarih: 12.12.2017, 09:21


Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri

Yazar Konuyu Başlatan: ulas - Görüntüleme - Okunma Okunma Sayısı: 837 - Yorum Toplam Yorumlar: 0
Konu Kalitesi: %
 
Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi

ulas
Super Moderatör
*****
Super Moderatör Grubu
user avatar
Durum: Çevrimdışı
Konu Sayısı:
Yorumları: 391
Kayıt Tarihi: 17.01.2013
Rep Puanı: 6


Kişisel Bilgileri: v
#1
Konu Tarihi: 18.01.2013, Saat: 20:47
Osmanlı sultanlarının ayet, hadis ve sembollerle süslü her biri üç-dörtyılda dokunan ‘tılsımlı gömlekler’inin sırrı hâlâ çözülemiyor. Uzmanlar,gömleklere işlenen şifrelerin Osmanlı tarihine ışık tutacağına inanıyor.Osmanlı padişahlarının savaşta galip gelmek, nazardan korunmak ve şifa bulmakiçin giyindikleri tılsımlı gömleklerin üzerindeki harf ve rakamların işaretettiği anlam şimdilik bir sır. Üstelik çözülemeyen yalnızca şifreler değil,kumaşların nasıl olup da 8 bin çözgü ipiyle dokunduğu da anlaşılabilmiş değil.
Gömleklerin şifresini ve dokuma tekniğinde kullanılan formülü bulmak isemerak tatmininden daha öte bir anlam taşıyor. Amaç, ‘altın oran’ı Türktekstilinin hizmetinde kullanmak. Tılsımlı sultan gömlekleri, ayet ve dualarıtespit eden bir alim, işe başlamak için ‘eşref saati’ni hesaplayan müneccim vesonunda gömleği bezeyen nakkaşların ortak ürünü.


Kumaşlar çoğunlukla o zamanki adıyla Tonguzlu olan Denizli’den getiriliyorsaraya. Denizli’nin kaliteli pamuğundan dokunan bezler, iç giyimi olaraktasarlanan tılsımlı gömlekler için bire bir. Hattatların kağıdı terbiye etmekiçin kullandığı aharlama yöntemiyle yazıya elverişli hale getirilen kumaşlarnakkaşlar atölyesinde işlenmiş. Bir gömlek üzerinde 3-4 yıl uğraşan hattatlariçin meçhul kahramanlar yakıştırması yerinde olur; çünkü gömleklerin pek azındakimin tarafından yapıldığı yazılı.


1978 yılından bu yana Topkapı Sarayı Müzesi’nde Osmanlı tekstili ve padişahgiysileri üzerine çalışan Doç. Dr. Hülya Tezcan, tılsımlı gömlekleri grafiksanatının zirvesi olarak tanımlıyor. Gömleklerin üzerine celi, sülüs, kufiyazıyla işlenen ayetler ve dualar kare, yıldız gibi geometrik şekillerin ya daKadem-i Saadet, Süleyman Mührü, Zülfikâr, lale gibi anlamlı motiflerin içineyazılmış. 15-20. yüzyıl arasında hazırlanan padişah giysilerini içeren saraykoleksiyonunda Peygamber Efendimizin nübüvvet mührü, Hilye-i Şerif ve O’nuniçin yazılan Kaside-i Bürde’yle bezenmiş dört gömlek yer alıyor. Ancak diğergömlekler üzerinde de yine Peygamberimize ait Kadem-i Saadet ve Nalın-ı Saadetmotifleri kullanılmış.


Tılsımlı gömlekler üzerinde sıkça yer alan iki motif ise Hz. Ali’nin ucuçatallı kılıcı ‘Zülfikâr’ ve çoğunlukla Musevi inancıyla bağdaştırılan SüleymanMührü. Hülya Tezcan, gömleklerde Süleyman Mührü’nün saltanatın ebediyetinitemsilen kullanıldığını ve Allah, Hz. Muhammed ve Hz. Ali isimlerininçoğunlukla bir arada anıldığını tespit etmiş. Koleksiyonun en eski tarihligömleği Şehzade Cem’e ait. Üzerinde 1477-1480 yılları arasında yapıldığına dairbir not bulunan gömlek ihtimal ki, 18 Temmuz 1482’de Anamur açıklarındaşövalyelerin gemisine binerek Rodos’a hareket eden Cem Sultan’ın üzerindeydi.Talihsiz şehzade, saltanat yarışından galip çıkması için giydiği tılsımlıgömleğe rağmen Rodos’ta esir alındı. Cem’in gömleği şimdi Topkapı Sarayıkoleksiyonunda. Ancak Viyana kuşatmasında bozguna uğrayan Merzifonlu KaraMustafa Paşa’nın gömleğinin hâlâ Viyana’da bir manastırda olduğu tahmin ediliyor.


Hülya Tezcan, Osmanlı tarihinin tılsımlı gömlekler üzerinden okunabileceğinisöylüyor. Nitekim 2. Selim’e Hürrem Sultan tarafından diktirilen gömlekyalnızca Selim ve Bayezıd arasındaki taht mücadelesini değil, Rüstem Paşa’nınentrikalarıyla boğdurulan Şehzade Mustafa’nın hazin sonunu da anlatır. Sultan3. Murat’a ait gömlekte ise Konya Mevlevihanesi’ni kuran Şeyh SinaneddinDede’nin padişahlarla kurduğu iletişimi görmek mümkün. Sinaneddin Dede sadecegömleği yapan kişi değil, doğu seferine çıkarken elini öpüp hatırını soranYavuz Sultan Selim’e; “Seferden zaferle döneceksin; benim senden tek isteğimdergâha yardım etmendir.” diyen ilginç bir kişilik.


Yavuz hakikaten savaştan zaferle dönüyor ve Konya Mevlevihanesi’ni yapmayabaşlıyor. Yavuz’dan sonra Kanuni ve 2. Selim dönemlerini de gören ŞeyhSınaneddin Dede’nin ömrünün son demlerinde 3. Murat’a hediye ettiği tılsımlıgömlek saraya bir teşekkür babında. Yine aynı sultana ait gömleklerden biri‘Oğlum, aslanım.’ diye başlayan kitabesiyle diğerlerinden ayrılıyor. Oğluna pekdüşkün olan Nur Banu Sultan’ın hazırlattığı gömleğin amacı gözü SafiyeSultan’dan başkasını görmeyen 3. Murat’ın başka evlilikler yapması. Nur BanuSultan tahtı vârissiz bırakmamak için girdiği bu gömlekli mücadeleden zaferleçıkıyor ve 3. Murat ardında 19 erkek 20 küsur kız çocuğu bırakarak bu dünyadanayrılıyor. Ancak erkek çocukların sonraki taht kavgalarında öldürülmesi NurBanu Sultan’ın çalışmalarının boşa gittiği şeklinde yorumlanabilir.
Allahım sevgimi kulun Mustafa’nın gönlüne ver!


Tılsımlı gömlekler sadece padişahlar ve şehzadeler için yapılmamış. Sarayçevresine yakın paşalardan özellikle makam hırsı olanlar da kendileri içingömlek hazırlatmışlar. Onlardan biri Moralı Hasan Paşa, gömleğinin üzerineşöyle yazdırmış: “Allahım senden sevgimi, muhabbetimi kulun Mustafa’nın gönlünevermeni dilerim. Nasıl vahyini sevgilin Muhammed’in kalbine ilham etmişsenruhumla Sultan Mustafa’nın ruhunu uzlaştır.” Gömleğin yakasındaki küçükkarelerde ise “Ey herşeyi kolaylaştıran Allahım, Hasan Paşa’nın muradını dakolaylaştır.” yazıyor. Hasan Paşa’nın muradı nedir, sadrazam olmak.


Hülya Tezcan bu gömlekten hareketle yaptığı araştırmada, paşanın çok hırslıbir adam olduğu ve sadrazam olabilmek için padişahları canından bezdirdiğibilgisine ulaşmış. Moralı Hasan Paşa sonunda muradına ulaşıp sadrazamolabilmiş. Saltanat kavgalarının uzağındaki halk da tılsımlı gömleklerdenpayına düşeni almış. Dönemin tarikat dergahlarında, sarılıktan, akrepsokmasından korunmaya yönelik hazırlanan gömlekler arasında kadınları eşlerineşirin gösteren gömlekler de var. İç gömleklerden günümüze ulaşanlar,üzerlerindeki leke hatta yaka kirleriyle duruyor; çünkü bu gömleklerinyıkanması mümkün değil.


Bir de hiç kullanılmadan kaldırılan gömlekler var koleksiyonda. Tezcan,“Sarayda her şeyin bol bol yedeği vardır. Elimizde yüzlerce giyilmemiş bebekelbisesi var.” diyor. İpeğin nadir kullanıldığı bu alanda tılsımlı takke vetakma yakalar da var. Takma yakayla ilgili bir açıklamaya rastlamayan HülyaTezcan, kendince bir çıkarımda bulunuyor: “Yaka, sultanların törenlerde giydiğikaftanın yaka kesimine benziyor. Üzerindeki iplik izlerine bakılırsakötülüklerden korunma niyetiyle kaftanın içine monte edildiği söylenebilir.”


Gömlekler şimdi koruma altında; sergilenmek için özel izinle saraydançıkarılabiliyorlar; ancak kimi zaman hiç hesapta olmayan çok daha özel isteklerolabiliyor. Tezcan, Osmanlı Hanedanı’ndan ismini açıklamadığı bir kadının şifabulmak için tılsımlı gömleklerden birini giyerek bir müddet beklediğini vesonra teşekkür ederek ayrıldığını söylüyor. Hülya Tezcan yaklaşık 30 yıldırgömlekler arasında yaşasa da tılsımlarını çözmeye hiç çalışmamış. “Bir şifrevar, bu açık; ama o rakamları ve harfleri çözmek uzmanlık gerektirir. Kaldı ki,giysilerin üzerindeki gubarî hatla yazılan Arapça metinler bile daha okunmadı.Gömleklerin hem dokuması hem de deseni itibariyle gerçek bir sanat eseriolduğunu kabul etmeliyiz. Dokuma üzerine çalışanlar da 8 bin çözgü teliyledokunan Gülistanî Kemha tekniğini henüz çözemediler.” Hülya Tezcan’ınhazırladığı Padişah Giysileri kitabı önümüzdeki günlerde Kültür Bakanlığıtarafından yayımlanacak.


Türkiye’de tılsımlı gömlekler üzerindeki şifreyi çözmeye çalışan tek isimMehlika Orakçıoğlu. Bilinen tek isim demek daha doğru; çünkü gömleklere ulaşmahususunda Hülya Tezcan’la bağlantıya geçmiş başka biri yok. 1998’den bu yana“Türk Tekstilindeki Kültürel Etkiler” başlıklı doktora tezi üzerinde çalışanOrakçıoğlu, şu günlerde 2. Selim’in gömleğini inceliyor. Şimdilik gömleğin önyüzündeki küçük karelere yerleştirilen rakamlarla Fetih Sûresi’nin kodlandığınıkeşfetmiş. Tezini Londra’daki bir üniversite’de hazırlayan Mehlika Hanım, İngilizdanışmanlarının kendisini bu alana yönlendirdiğini ve asıl niyetleriningömlekler üzerindeki kodlama sistemini çözerek günümüz tekstiline yeni biraçılım kazandırmak olduğunu söylüyor: “Bu konu, dışarıda daha çok ilgitopluyor. Harvard Üniversitesi bütün imkanlarını ücretsiz olarak seferber ettimesela. Sonunda neye ulaşacağımı bilmiyorum. Kodlama sistemini günümüzeuyarlamayı başaramasam bile bu tez bitirilmeyi hak ediyor. Fakat çözebilirsemyeni tekstil tasarımları oluşturmak zor olmayacaktır.”


Osmanlı tekstilini incelerken siyaset, ekonomi ve tarihten yararlanmakgerektiğini söyleyen Orakçıoğlu, tılsımlı gömlekler üzerinde dörde yakın formülkullanıldığını tespit etmiş. Uzun yazılar yerine rakamlar ve harfler tercihetmek sınırlı zemini verimli kullanmayı sağlıyor. Ancak altta, gündelik hayattapratik olma felsefesi yatıyor. Nitekim Osmanlı döneminde tüccarların uzuncümleler yerine kelimelerin sayısal değerleriyle anlaştığı biliniyor. Gömleklerüzerindeki geometrik desenler ve kodlanan rakamlar bir matematik dehasına daişaret ediyor. Prof. Dr. İsmail Yakıt’ın Türk İslam Kültürü’nde Ebced Hesabı veTarih Düşürme (Ötüken Yayınları) adlı kitabından faydalanan Orakçıoğlu, MimarSinan’ın da eserlerinde ebced hesabı kullandığını hatırlatıyor.


Mehlika Orakçıoğlu sadece bir gömlek üzerinde çalışıyor. İncelenmeyi bekleyenonlarca tılsımlı gömlek olduğu hesaba katılırsa gömleklerin dilininçözülmesinin hayli vakit alacağı söylenebilir. Fakat onun halihazırda çözdüğübir figür var. Yavuz Sultan Selim’in kaftanı üzerindeki desenleri inceleyerek‘ellerini gökyüzüne açmış yakaran insan figürü’ne ulaşan Orakçıoğlu,yurtdışında bu kaftan üzerine üç konferans vermiş. Sanatkârın desenler arasınaustaca gizlediği figür, kutsal hazineleri İstanbul’a taşıyan ve ilk OsmanlıHalifesi unvanını alan Yavuz’un İslamî esasların koruyucusu olduğunu simgeliyor.Mehlika Hanım’a göre, görsel bir illüzyon halinde kimi zaman açıkça görünüpkimi zaman da desenler arasında yiten figürü doğrudan Yavuz Selim’e atfetmek demümkün. Çünkü taç kullanan tek Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selimdir.
Ben Düşüncelerimin Efendisiyim...


Konu Bağlantı Araçları
Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri Konusunun Linki Direkt Link
Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri Konusunun HTML Kodu HTML Link
Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri Konusu BBCode Linki BBCode Link
Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri Konusunu Paylaş Sosyal Paylaş

Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
Big Grin Sırlarla Dolu Esrarengiz Ica Taşları ulas 0 944 18.01.2013, Saat: 20:48
Son Yorum: ulas

Konu ile Alakalı Anahtar Kelimeler

Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri indir, Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri Videosu, Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri online izle, Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri Bedava indir, Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri Yükle, Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri Hakkında, Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri nedir, Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri Free indir, Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri oyunu, Sırlarla Dolu Padişah Gömlekleri download


Hızlı Menü:


İletişim | Şimdi Değişme Zamanı Eğitim Ve Koçluk | Yukarı Git | Arşiv | RSS | Sitemap